Nordic Youth Peers var smáverkefni innan Erasmus+ samstarfs milli Traustur Kjarni á Íslandi og Sekasin Gaming / Finnska sambandsins um félagsheimili í Finnlandi, sem stóð yfir frá september 2024 til desember 2025. Verkefnið var sett á laggirnar til að kanna hvernig stafrænt æskulýðsstarf og jafningjastuðningur geta stuðlað að andlegri og félagslegri vellíðan ungs fólks, sérstaklega þeirra sem eru í viðkvæmri stöðu.
Báðar stofnanirnar höfðu sterkan áhuga á að styðja ungt fólk sem ver miklum tíma á netinu og gæti upplifað einmanaleika, félagslega einangrun eða andlegar áskoranir. Verkefnið byggðist á sameiginlegri trú á mikilvægi jafningjastuðnings og öruggra stafrænna rýma fyrir ungt fólk, en einnig á forvitni um hvað virkar í raun í mismunandi samfélögum og aðstæðum.
Það sem við gerðum
Verkefnið lagði áherslu á nám, uppbyggingu getu og að prófa hugmyndir saman. Við hófum samstarfið með fundi samstarfsaðila á Íslandi þar sem teymin kynntust, samræmdu væntingar og skipulögðu verkefnið. Í kjölfarið fór fram netnámskeið í Intentional Peer Support (IPS), sem veitti þátttakendum sterkan grunn í meginreglum jafningjastuðnings, svo sem gagnkvæmni, sameiginlegri ábyrgð og því að tengjast sjónarhornum hvers annars.
Mikilvægur hluti verkefnisins var námsstefna sem Sekasin Gaming stóð fyrir í Finnlandi, ásamt vettvangsheimsóknum. Þessir dagar snerust um stafrænt æskulýðsstarf, netumsjón, stjórnun samfélagsmiðla og uppbyggingu jafningjastuðnings. Að sjá starf hvers annars í framkvæmd, heimsækja rými fyrir ungt fólk og eiga opnar samræður reyndist einn sterkasti þáttur verkefnisins.
Á Íslandi þróaði teymið verkefnavefsíðu og setti upp Discord-netþjón með skipulögðum rásum sem áttu að styðja við örugg samskipti og vellíðan. Nokkrir netviðburðir, eins og spurningakeppnir, voru skipulagðir til að laða að ungt fólk, studdir með víðtækri kynningu í gegnum æskulýðssamtök, leikjasamfélög, skóla, plaköt og samfélagsmiðla. Verkefninu lauk síðan með vefstofu þar sem reynsla og lærdómur voru kynnt fyrir breiðari hópi.
Það sem við lærðum
Einn mikilvægasti lærdómurinn úr Nordic Youth Peers er að stafrænt æskulýðsstarf er mjög háð samhengi og aðstæðum. Þó hugmyndin um örugg stafræn rými sé bæði mikilvæg og nauðsynleg, þá krefst það ákveðins fjölda þátttakenda og sterkrar þekkingar á vettvanginum að byggja upp nýtt sjálfstætt netsamfélag. Þrátt fyrir umfangsmikla kynningu náði þátttaka í íslenska tilraunaverkefninu ekki því stigi sem þurfti til að viðhalda virku jafningjasamfélagi.
Þetta var þó ekki upplifað sem mistök heldur sem verðmætur lærdómur. Verkefnið sýndi skýrt að ungt fólk er líklegra til að taka þátt á vettvangi sem það þekkir nú þegar og treystir, og að menning, fólksfjöldi, venjur og aðgengi að úrræðum skipta miklu máli. Þessi innsýn mun hafa sterk áhrif á það hvernig báðar stofnanir nálgast stafrænt æskulýðsstarf í framtíðinni.
IPS-námið var einnig mikilvægur lærdómspunktur. Þátttakendur upplifðu það sem merkingarbært og dýrmætt, en jafnframt krefjandi hvað varðar lengd og skipulag. Verkefnið hjálpaði til við að skýra hvernig aðlaga þarf jafningjastuðningsþjálfun að stafrænum ungmennasamfélögum og mismunandi skipulagsheildum. Endurgjöf úr verkefninu hefur þegar leitt til umbóta í síðar haldnum námskeiðum, sem reyndist bæði óvænt og mjög jákvæð niðurstaða.
Það sem við tökum með okkur áfram
Nordic Youth Peers styrkti samstarfið milli aðilanna og byggði upp mikið traust, hreinskilni og sameiginlegan skilning. Báðar stofnanir öðluðust dýpri innsýn í starf hvorrar annarrar og þróuðu raunsærri og ígrundandi nálgun á stafrænt æskulýðsstarf og jafningjastuðning.
Þótt ekki hafi allar fyrirhugaðar niðurstöður náðst eins og upphaflega var ímyndað sér, þá tókst verkefnið á sinn mikilvægasta hátt: að læra saman, prófa hugmyndir af heiðarleika og byggja sterkari grunn fyrir framtíðarstarf. Niðurstöður verkefnisins felast ekki aðeins í þeim verkefnum sem voru framkvæmd heldur einnig í þeim spurningum sem við spyrjum nú betur, mistökunum sem við munum ekki endurtaka og samstarfinu sem við munum halda áfram að þróa.
Nordic Youth Peers sýndi að lítil verkefni geta skapað mikinn lærdóm og að stundum eru mikilvægustu niðurstöðurnar þær sem maður sá ekki fyrir þegar lagt var af stað.