Norrænt samstarf sem helgað er því að styrkja endurkomu fólks með reynslu af fangavist hefur nú lokið fyrsta stóra verkefnaáfanga sínum með góðum árangri og lagt sterkan grunn að áframhaldandi samstarfi, námi og samfélagslegum áhrifum á Norðurlöndunum.
Samstarfið sameinaði grasrótar- og samfélagssamtök víðs vegar af Norðurlöndunum: íslensku samstarfsaðilana Afstöðu, Geðhjálp, Batahúsið og Traustan Kjarna, ásamt finnska samstarfsaðilanum RETS og norsku samstarfsaðilunum Bli og WayBack. Saman unnu þau að því að innleiða jafningjastuðning sem öflugt verkfæri fyrir valdeflingu, þátttöku og virka samfélagsþátttöku.
Jafningjastuðningur sem afl til breytinga
Í miðju verkefnisins var nálgunin Intentional Peer Support (IPS). Mikilvægur áfangi var framkvæmd IPS grunnnámskeiðs á netinu þar sem 20 einstaklingar með reynslu af fangavist tóku þátt. Námskeiðið skapaði sterkt jafningjamiðað námsumhverfi og útbjó þátttakendur með færni til að umbreyta eigin reynslu í markvissan stuðning fyrir aðra sem eru að fóta sig aftur í samfélaginu eftir fangavist.
Auk færniþróunar stuðlaði verkefnið að tengslamyndun þvert á Norðurlöndin og hjálpaði bæði þátttakendum og samstarfsaðilum að sjá sameiginlegar áskoranir og tækifæri þrátt fyrir mismunandi samfélagslegar aðstæður.
Verkefnið innihélt einnig IPS „Train-the-Trainer“ þjálfun þar sem einn fulltrúi frá hverju landi undirbjó sig til að halda sambærileg námskeið innan síns lands í framtíðinni. Þetta markaði mikilvægt skref í átt að sjálfbærni verkefnisins þar sem lögð var áhersla á staðbundið og persónulegra nám sem hentar betur þörfum þessa hóps.
Að styrkja norrænt samstarf í framkvæmd
Persónulegur fundur á Íslandi, tengdur Social Change Conference ráðstefnunni, varð einn mikilvægasti punktur samstarfsins. Allir samstarfsaðilar kynntu starf sitt og deildu framvindu verkefnisins, sem skapaði vettvang fyrir þekkingarmiðlun og opið samtal.
Heimsóknin innihélt einnig heimsókn í íslenskt fangelsi þar sem farið var í mikilvægar umræður um endurkomukerfi, jafningjastuðningslíkön og skipulagslegan mun milli Norðurlandanna.
Að læra í gegnum áskoranir
Einn mikilvægasti lærdómur verkefnisins kom fram í reynslunni af netnámskeiðinu sjálfu. Þótt 20 þátttakendur hefðu skráð sig luku 12 einstaklingar öllu 40 klukkustunda námskeiðinu. Þetta sýndi hversu flókið það getur verið að halda löng netnámskeið fyrir fólk með reynslu af fangavist.
Þessi reynsla undirstrikaði mikilvægi betri undirbúnings, áfallamiðaðrar nálgunar, sveigjanleika og námsumhverfis þar sem fólk hittist í eigin persónu. Þessi lærdómur mótar nú næsta áfanga samstarfsins.
Að skapa varanleg áhrif handan verkefnisins
Samstarfinu lauk ekki með lokaskýrslunni heldur heldur það áfram að þróast. Samstarfsaðilar fengu Nordplus Mobility styrk sem gerir mögulegt að halda áfram skiptiverkefnum í Finnlandi með það að markmiði að þróa IPS áfram sem hluta af fullorðinsfræðslu fyrir fólk sem hefur afplánað fangelsisdóma.
Að auki hefur myndast nýtt alþjóðlegt rannsóknarsamstarf með Yale University sem leggur áherslu á virka samfélagsþátttöku og endurkomu eftir fangavist. Samstarfsaðilar vinna einnig að nýjum sameiginlegum styrkumsóknum með það að markmiði að efla jafningjastuðning enn frekar á Norðurlöndunum.
Fyrirmynd að norrænu samstarfi
Mögulega er stærsti árangur verkefnisins það norræna virði sem varð til: traust og samstarfsmiðað tengslanet þar sem samtök gátu miðlað aðferðum, byggt upp sameiginlegan skilning á endurkomukerfum og þróað lausnir sem hefðu ekki orðið til í einangrun.
Frá jafningjaþjálfun yfir í rannsóknarsamstarf og skiptiverkefni hefur samstarfið lagt grunn að langtíma nýsköpun á sviði endurkomu eftir fangavist og jafningjastuðnings á Norðurlöndunum.
Samstarfsaðilar vilja að lokum færa Nordic Culture Point innilegar þakkir fyrir stuðninginn sem gerði þetta norræna samstarf og þróun jafningjastuðnings fyrir endurkomu mögulega.